Skip to main content
Հետադարձ կապ

Ի՞նչ է եղել․ 11-ից 13 տարեկաններ

Ինչ փուլում է գտնվում ձեր երեխան

Սեռահասունության փուլ մտնելուն պես` ձեր երեխաները կարողանում են ավելի լավ արտահայտել սեփական զգացողությունները, և ավելի լավ են պատկերացնում, թե ինչն է ճիշտ, և ինչը՝ սխալ: Նրանք ինքնուրույն են ընտրում իրենց ընկերներին, մարզաձևերը և դպրոցը։ Այս ինքնուրույնության հետ առաջ է գալիս նաև  կենտրոնացում սեփական անհատականության, հետաքրքրությունների և ընկերների վրա:

Նրանք նաև ենթարկվում են բազմաթիվ ֆիզիկական փոփոխությունների, օրինակ՝ դաշտանի օրերը աղջիկների մոտ և կոշտացող ձայնը տղաների մոտ: Որոշ երեխաների այս փոփոխությունները կարող են մտահոգել կամ վախեցնել:

Փոփոխությունների ժամանակն է

Կտրուկ ֆիզիկական փոփոխությունները, սեփական արտաքին տեսքի և ընկերության կարևորության հետ կապված մտահոգությունների հետ մեկտեղ, կարող են ազդել երեխայի հոգեկան և ֆիզիկական բարօրության վրա: Այս տարիքը կարող է դժվարին ժամանակ լինել երեխաների համար, քանի որ նրանք սկսում են հաղթահարել զարգացման այս կարևոր փուլը: Վստահությունը, որ իրենք կարող են իրենց մտահոգությունների ու խնդիրների մասին խոսել ձեզ հետ՝ կարող է հսկայական նշանակություն ունենալ:

Այս տարիքի երեխաները կարող են՝

  • Տրամադրության փոփոխականություն ունենալ։
  • Դպրոցական առաջադրանքներով գերբեռնված զգալ.
  • Ուտելու հետ կապված խնդիրներ ունենալ.
  • Տխուր կամ մտահոգ լինել, ինչը կարող է հանգեցնել ինքնավստահության պակասի, ցածր ինքնագնահատականի և այլ խնդիրների՝ կախված տվյալ երեխայի առանձնահատկություններից:

Ինչպես սկսել զրույցը

Գտեք զրույցը սկսելու ճիշտ ժամանակն ու տեղը՝ առանց ինչ-որ ճնշման կամ ակնկալիքների:

Փորձեք դա անել կենցաղային գործերն անելիս՝ ճաշ եփելիս կամ միասին ճամփորդելիս:

Թույլ տվեք, որ զրույցն ընթանա բնականոն հունով. զրուցեք, և ոչ թե՝ «հարցուփորձ արեք»:

Զգայուն եղեք նրանց տրամադրության հանդեպ. եթե նրանք վատ օր են ունեցել կամ զբաղված են, ապա այլ ժամանակ ընտրեք:

Անկաշկանդ, ազնիվ և անմիջական շփում

Եթե փոփոխություններ եք նկատում ձեր երեխայի տրամադրության կամ վարքի մեջ, նրբանկատորեն ցույց տվեք, որ նկատել եք դա, և հարցրեք՝ կցանկանա՞ն արդյոք խոսել այդ մասին: Օրինակ՝

  • Նա, կարծես, առաջվա պես չի շփվում ընկերների հետ. գուցե վիճե՞լ են.
  • Նրա դպրոցական գնահատականները վատանում են. կա՞ ինչ-որ առարկա, որից դժվարանում է:
  • Նա, կարծես, ավելի մռայլ, ավելի տխուր կամ ավելի հանդարտ է դարձել. ի՞նչն է մտատանջում նրան:

ԱՅՈ-ներ

  • Լսեք նրան. փորձեք ուշադիր լսել նրան՝ թույլ չտալով, որ ձեր խոհերն ու դատողությունները գերակայեն զրույցի ժամանակ: Հարգեք ձեր երեխայի կարծիքը:
  • Ընդունե՛ք նրա ասածները. հավաստիացրեք, որ հասկանում եք նրա մտքերն ու զգացողությունները, քաջալերեք, որ ձեզ հետ ավելի անկաշկանդ լինի, և վերահաստատեք, որ դուք նրա կողքին եք: Հիշեցրեք նրան, որ ինչ-որ ժամանակ դուք էլ եք այդ տարիքի եղել, և որ հիշում եք, որ նույն զգացողություններն եք վերապրել:
  • Լուծումներ առաջարկեք. հարցրեք՝ նա երբևէ մտածե՞լ է, թե ինչը կցանկանար փոխել. «Ի՞նչ ես կարծում, ի՞նչ կարելի է անել»: Եթե չի մտածել այդ մասին, առաջարկեք լսել ձեզ և նրա հետ խոսեք այդ մասին: Աջակցեք՝ նրան տալով այն, ինչ անհրաժեշտ է, որ ավելի լավ զգա իրեն:

ՈՉ-եր

  • Մի՛ ասեք նրանց, թե ինչ պետք է անեն. փոխարենը՝ հարցրեք, թե ինչով կարող եք օգնել:
  • Չնկատել կամ նշանակություն չտալ նրանց զգացողություններին. հիշեք՝ դժվար է բաց խոսել զգացողությունների մասին, քանի որ դա կարող է շփոթեցնել երեխային:
  • Մի՛ վիճեք. վերահսկեք ձեր մտքերն ու զգացմունքները և խուսափեք հակադրություններից: Փորձեք այդ հակասություններն ու վեճերը լուծել անմիջապես, ներողություն խնդրեք և սկսեք նորից:
  • Մի մեղադրեք ուրիշներին«Քո դպրոցն է մեղավոր». դրանով խնդիրը վանում եք ձեզանից, սակայն չեք լուծում այն:
  • Մի՛ համեմատեք. խուսափեք այսպիսի արտահայտություններից. «Ուրիշ երեխաների մոտ նման խնդիրներ չկան»:

Նույնաբովանդակ այլ նյութեր